Hướng dẫn kỹ thuật lựa chọn giải pháp công nghệ xử lý nước thải tại cửa hàng xăng dầu, kho chứa xăng dầu

Nước thải tại cửa hàng kinh doanh xăng dầu, các kho chứa xăng dầu, đặc điểm chính

Nước thải tại cửa hàng kinh doanh xăng dầu chủ yếu là là nước thải sinh hoạt từ hoạt động của cán bộ công nhân viên, khu vực hành chính thường chứa nhiều thành phần chất hữu cơ, dinh hưỡng và vi khuẩn coliform; nước thải nhiễm dầu (NTND) phát sinh từ quá trình vệ sinh nền bãi, súc rửa bồn bể/đường ống, nước thải từ hoạt động rửa xe (nếu có) và nước mưa chảy tràn qua khu vực nhiễm dầu. Nguồn nước thải này chứa hàm lượng dầu khoáng cao, cần được thu gom và xử lý.

Vì vậy, nước thải tại các cơ sở kinh doanh xăng dầu, kho chứa xăng dầu cũng cần được thu gom quản lý và xử lý theo quy định. (Xem cơ sở pháp lý Luật bảo vệ môi trường và luật tài nguyên nước)

Sơ đồ tổ chức quản lý nước thải tại cơ sở kinh doanh xăng dầu, kho chứa xăng dầu 

Nguyên tắc lựa chọn giải pháp xử lý nước thải 

Đưa ra quyết định lựa chọn công nghệ, thiết bị xử lý nước thải phù hợp cho cơ sở cần phân tích thực hiện theo các mục tiêu đặt ra: Như quy mô, công suất xử lý, yêu cầu đầu ra, tính chất nước thải, điều kiện mặt bằng và khả năng vận hành;

Cần có các thông số tham khảo và hướng dẫn yêu cầu xả thải theo bối cảnh áp dụng về nguồn xả thải, quy chuẩn áp dụng, thời gian áp dụng đối với các cơ sở hiện hữu và các dự án mới/cải tạo.

Cần tham khảo ý kiến chuyên môn của các nhà tư vấn cũng như các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ xử lý môi trường, đặc biệt xử lý nước thải.

Các loại nước thải chính của cơ sở kinh doanh xăng dầu, kho chứa xăng dầu

Nước thải sinh hoạt và đặc điểm của nước thải sinh hoạt (xem thêm)

Nước thải sinh hoạt là loại nước thải phát sinh từ các hoạt động hàng ngày của con người (tắm giặt, vệ sinh, nấu ăn, lau chùi) tại các hộ gia đình, khu dân cư, công trình công cộng. Đặc điểm chính là chứa nồng độ cao hợp chất hữu cơ dễ phân huỷ, chất béo, dầu mỡ, Nitơ, Photpho, vi khuẩn gây bệnh và chất tẩy rửa

Nước thải nhiễm dầu và đặc điểm nước thải nghiễm dầu (NTND)

Nước thải nhiễm dầu là hỗn hợp chứa dầu khoáng, cặn lắng và các chất hoạt động bề mặt, phát sinh từ hoạt động công nghiệp, vận tải, và sửa chữa. Đặc điểm chính là chứa hàm lượng dầu mỡ cao, tồn tại ở dạng tự do, nhũ tương (cơ học/hóa học), có màu sẫm, mùi hôi và là chất thải nguy hại, gây tắc nghẽn hệ thống xử lý, ô nhiễm nguồn nước và ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái

Thành phần: Chứa chủ yếu dầu khoáng, cặn lắng, rác, cát, và các chất hoạt động bề mặt.

Dạng tồn tại của dầu: Dầu tự do (Free Oil): Dạng váng nổi trên mặt nước do trọng lượng riêng nhẹ hơn nước/ Nhũ tương cơ học (Mechanical Emulsion): Các giọt dầu nhỏ phân tán trong nước, thường hình thành qua quá trình bơm, khuấy trộn./Nhũ tương hóa học (Chemical Emulsion): Dầu ổn định trong nước nhờ tác nhân hóa học, khó phân tách/ Dầu hòa tan (Dissolved Oil): Các phân tử dầu hòa tan trong nước.

Lựa chọn công nghệ xử lý nước thải sinh hoạt tại cơ sở kinh doanh xăng dầu

Các công nghệ xử lý nước thải sinh hoạt phổ biến hiện nay bao gồm AAO (Kỵ khí-Thiếu khí-Hiếu khí), MBR (Màng lọc sinh học), SBR (Bể phản ứng theo mẻ), và MBBR (Giá thể di động). Các công nghệ này tối ưu hóa việc loại bỏ hữu cơ (COD, BOD), nitơ, photpho và vi khuẩn, giúp nước thải đạt chuẩn trước khi xả ra môi trường như: Bể tự hoại cải tiến, Bể tự hoại cải tiến kết hợp bãi lọc ngầm, Module xử lý nước thải hợp khối (AO, AAO, AO + MBBR, AO +MBR); Hệ thống Jokasou, joksaou tank XEM THÊM

Sơ đồ công nghệ xử lý nước thải sinh hoạt phổ biến

Lựa chọn thiết bị, công nghệ xử lý nước thải nhiễm dầu/ NTND

Các công nghệ xử lý nước thải nhiễm dầu hiện nay tập trung vào việc tách dầu tự do, nhũ tương và xử lý hữu cơ, bao gồm các phương pháp lý-hóa như tuyển nổi (DAF), bể tách dầu mỡ (CPI, WOS, DSMSART), keo tụ-tạo bông, và công nghệ màng lọc (MBR).

Sơ đồ hệ thống xử lý nước thải hiễm dầu phổ biến 

Các hệ thống này thường được kết hợp để đảm bảo hiệu quả loại bỏ dầu mỡ đến mức tối đa trước khi xả thải. XEM THÊM

Các chú ý đối với cơ sở, cơ sở cải tạo. (XEM THÊM)

+ Hướng dẫn tổ chức tách riêng và thu gom nước thải nhiễm dầu tại cửa hàng xăng dầu, trạm dừng nghỉ, trạm dịch vụ xe tải (đặc biệt nước mưa đợt đầu, nước rửa xe…), và lựa
chọn các phương pháp, công trình xử lý; phân theo cơ sở hiện hữu và dự án mới, dự án nâng cấp.

+ Đối với nước thải sinh hoạt tại cơ sở áp dụng QCVN 14:2025/BTMNT

+ Đối với nước thải nhiễm dầu tại cơ sở (NTND), Chất lượng sau xử lý đạt cột B - QCVN 40:2025/ BTNMT.

+ Sớm nhận định và đưa ra các vấn đề tồn tại thường gặp trong quá trình vận hành hệ thống thu gom, xử lý nước thải đối với tòa nhà văn phòng, trụ sở, cửa hàng xăng dầu và thiết kế các trạm dừng nghỉ và các giải pháp thực hiện nhằm nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống xử lý nước thải tại các dự án, cơ sở trên.

Tác giả tổng hợp: Hữu Bằng